Zorg in eigen hand

De najaarsconferentie van de beweging Zorg in eigen hand stond in het teken van een volgende fase. De overgang van ‘denken naar doen’. Daarvoor tekenden zeven maatschappelijke organisaties een convenant en zijn drie thema’s verkend waar partijen het komende jaar stappen in willen zetten. Ook werden de resultaten van onderzoek gepresenteerd. In dit bericht een verslag van de bijeenkomst.

Onderzoek geeft inzicht in sociale verbanden

In opdracht van het College voor Zorgverzekeringen (CvZ) heeft onderzoeks- en adviesbureau Regioplan onderzoek uitgevoerd naar drie soorten sociale verbanden in Nederland. Criteria voor de selectie van de verbanden waren: ‘informeel’, ‘ wederkerig’ en ‘insluitend’, omdat deze kenmerken tegenovergesteld zijn aan de kenmerken van reguliere zorg. De volgende soorten verbanden beschrijft het onderzoek volgens de presentatie:

• woongemeenschappen, waarvan er circa 275 in ons land blijken te zijn
• vormen van modern nabuurschap, waarvan er ongeveer 6 of 7 zijn
• ontmoetingsplaatsen, offline en online, inclusief 50plusnet.nl

Het onderzoek biedt een omschrijving en concludeert dat het niet mogelijk blijkt om met dit onderzoek aan te tonen of deze sociale verbanden wel of niet tot een verminderd beroep op formele zorg leidt. Daarvoor is meer onderzoek nodig.

Van denken naar doen

Drie workshops verkenden de mogelijkheden om rond specifieke thema’s in actie te komen.

• Perspectieven voor communities: mensen sluiten zich aan bij communities omdat het leuk is en ze willen dat de toekomst voor hen anders wordt. Professionele partijen moeten deze verbanden niet domineren; in tegenstelling: de communities moeten de regels en wensen voor ondersteuning door professionals zélf aangeven. Verduurzaming en opschaling zijn de opgaven voor de toekomst.
• Perspectieven voor ruilzorg: PGGM geeft aan met o.a. de Rabobank te werken aan een aanvullend ruilsysteem voor de zorg. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van solidariteit, wederkerigheid en het doorbreken van generaties en culturen. De werktitel ‘Zorgflorijnen’ zou anders moeten worden, bijvoorbeeld ‘Leefgeld’. De workshop heeft één nieuwe pilotlocatie opgeleverd.
• Perspectieven voor zorg op afstand: een belangrijke vraag is of het over ‘zorg’ of ‘welzijn’ moet gaan. Er zou meer informele zorg bij moeten komen, die ook binnen zorginstellingen een plek kan krijgen. Elke situatie is anders, daarom moet dit overal op maat en flexibel worden vormgegeven. Als het om digitale oplossingen gaat, lijkt het belangrijk om met ‘open source’-systemen te werken die voor gebruikers gratis zijn, waarbij goed op de behoefte van de gebruiker wordt ingespeeld. De techniek heeft risico’s in zich om te onpersoonlijk te worden. Anderzijds zijn er ook situaties waar het onpersoonlijke karakter van techniek juist een kracht is. VitaValley start een project om via gecertificeerde ‘apps’ een bijdrage aan sociale verbanden te leveren.

Discussie richt zich op organisatie, verwachtingen en kennisoverdracht

In de discussie met de zaal kwam onder andere aan bod dat het nu tijd is om te zoeken naar kansrijke initiatieven en dat we doe moeten gaan organiseren, faciliteren. Ook is het belangrijk om maatschappelijk verwachtingsmanagement te gaan voeren: er voor zorgen dat inwoners van Nederland in de nieuwe realiteit komen, waarbij ze leren dat het tegenwoordig níet de overheid is die altijd als eerste moet worden benaderd. Kennisoverdracht is ook belangrijk, zodat mensen de weg goed weten te vinden naar alle voorzieningen en mogelijkheden die er al zijn.

Partijen sluiten convenant voor duurzame beweging

Tot slot van de bijeenkomst tekenden zeven partijen een convenant, waarin ze hun rol en betrokkenheid bij het gedachtengoed van Zorg in eigen hand onderstrepen. Ze vormen samen een kerngroep die op korte termijn vervolgplannen bekend maakt. De ondertekenaars van het convenant zijn:

• Corona
• CvZ
• LOC Zeggenschap in zorg
• ILC Zorg voor later
• PGGM
• STG/HMF
• VitaValley

Een aantal andere partijen sloot zich ter plekke aan, onder andere Coloriet, Zorgzame Buren, NIGZ en 50PlusNet.

Het onderzoeksrapport is nog niet gereed en zullen wij hier zo snel mogelijk bij plaatsen. Hebt u nog aanvullende aantekeningen gemaakt bij deze ochtend? Hebt u meer informatie over genoemde initiatieven? Deel ze op deze site met alle anderen!

Op maandag 12 september jl. organiseerde STG/HMF het netwerkdiner Zorg in eigen hand. Leden van het bestuurdersnetwerk en andere genodigden kwamen bijeen om te discussiëren over zorg communities en een verhoogde autonomie van zorgbehoevenden. Bekijk hier het videoverslag. Kijk hier voor meer informatie.

Dat wisten we al natuurlijk, maar tóch goed om dat nog eens op deze manier te zien.

Het College voor Zorgverzekeringen geeft aan dat de aanbesteding van het onderzoek “toenemende zelfredzaamheid ouderen” vanaf aanstaande vrijdag 8 april 2011 plaatsvindt. Dit gebeurt via  de site van het CvZ. Gegadigden hebben dan twee weken de tijd om een eerste opzet van hun onderzoeksplan in te dienen, waarbij uiteraard samenwerking mogelijk is. Kijk vanaf vrijdag op de volgende site voor alle info: www.cvz.nl/hetcvz/aanbestedingen.

Tijdens de laatste netwerkbijeenkomst in Swinhove, Zwijndrecht, hebben we onze conferentie- en onderzoeksvoorstellen met elkaar gedeeld. Ook hebben we aanvullende gedachten gedeeld over o.a. aanscherpen van de boodschap en het vinden van fondsen. De volgende netwerkbijeenkomst vindt plaats op dinsdag 7 juni 2011 om 17.00 uur bij Vilans, Catharijnesingel 47, Utrecht. Het verslag kun je hier downloaden.

Waar gaan we het over hebben? Er is een voorstel gemaakt voor een landelijke conferentie op 11 november 2011, er zijn twee onderzoeken die we hopen te kunnen uitvoeren, we willen je informeren over gesprekken op politiek en beleidsniveau én je betrekken bij activiteiten in de praktijk. En we willen onder andere jouw ideeën voor onze gezamenlijke toekomst. Bovendien kun je gezellig mee-eten. Redenen genoeg dus om je direct aan te melden via deze link.

Na aanmelding ontvang je een bevestiging én een informatieset voor de bijeenkomst, inclusief info over de conferentie en de onderzoeken.

Guus Bannenberg

Een excursie op 20 januari 2011 vanuit het programma W+W+Z=Maak het Samen! ging naar twee projecten die wij vaker noemen bij Zorg in eigen hand: Hoogeloon en Elsendorp. Het verslag geeft een inkijkje. De zorgcoöperatie als één van de grootste verenigingen in het dorp en een dorpsondersteuner blijken interessant te zijn. Bekijk het verslag hier.

Op dinsdag 29 maart 2011 komt het Zorg in eigen handnetwerk weer bijeen bij Swinhove, Plantageweg 3 in Zwijndrecht. Ontvangst vanaf 17.00 uur, maaltijd om 17.30 uur en start bespreking om 18.00 uur. Op de agenda: de onderzoeks- en conferentievoorstellen (met goed nieuws!), de stand van zaken en het vervolg. Je kunt je nu alvast aanmelden, de stukken krijg je dan toegezonden!

In het jongste nummer van CVZ magazine (februari 2011) komt de beweging ‘Zorg in eigen hand’ uitgebreid naar voren. Hiervoor is Guus Bannenberg geïnterviewd. Enkele uitspraken:

• “We moeten de samenleving erop voorbereiden dat we op een andere manier, met andere zorgmodellen en een andere inzet van mensen en middelen op deze vraag naar de zorg reageren”
• “We moeten in de samenleving een beweging op gang brengen om vooral in de eigen wijk iets te doen in de fase voordat mensen zware zorg nodig hebben. Dat is geen individuele verantwoordelijkheid van de burger, maar een collectieve verantwoordelijkheid: hoe kunnen we met elkaar – overheid, maatschappelijke organisaties en burgers- het zo organiseren dat zorg en welzijn goed geregeld zijn?”
• “Je kunt niet simpelweg tegen de burger zeggen: regel het zelf maar”.

Lees hier het hele artikel.